Brandt-Daroff Manevrası/Egzersizi

Brandt-Daroff egzersizi dirençli (cupulolithiasis) Posterior kanal BPPV  (iyi huylu pozisyonel vertigo- kristal kayması) tabloları için 1980’de Dr T. Brandt ve R.B. Daroff tarafından tanımlanmış ev egzersizidir.  

Epley manevrası kadar iyi bilinen bir yöntem değildir. Bununla birlikte etkinliği açısıdan Epley manevrası ile Brand Daroff egzersizini karşılaştıran çalışmalar ikisinin de Posterior kanal BPPV tedavisinde çok etkin olduğunu, birbirlerine üstünlüklerinin bulunmadığını bildirmişleren çalışmalar mevcuttur.. 

Brandt-Daroff egzersizleri zaten ev tabanlı program olarak üretilmiştir. Dolayısıyla evde kolaylıkla ve herhangi bir özel ekipman gerektirmeden uygulanabilir. Bu egzersizlerin temel amacı utriküler makuladan koparak posterior yarım daire kanalına kaçak otokonilerin tekrar utriküle dönmesini sağlamaktır. Brandt-Daroff ev egzersizleri bu kristalleri eski yerlerine (doğru pozisyona)  taşıyarak bu sorunu çözmeyi hedefler. Böylece hastaların yaşadığı baş dönmesi ve sersemlik hissi azalır.

Brandt-Daroff Egzersizi Nasıl Yapılır?

Brandt-Daroff manevrası baş dönmesi tedavisinde bireylerin kolayca uygulayabileceği bir yöntemdir. Ancak rastgele yapılmaması gereken bir egzersizdir. 

Baş dönmesi hastalarının çoğu evde kendi manevralarını yapma eğilimindedir. Ancak bu asla yapılmaması gereken bir şeydir. Baş dönmesinin kesinlikle BPPV olduğundan emin olunduktan sonra klinisyen yeniden konumlandırma manevralarını zaten uygulayacaktır. Özellikle dirençli olgularda iyileşme sürecini hızlandırmak ve bir an önce hastanın baş dönmesini tedavi etmek için ev egzersizleri önerilebilir. Posterior Kanal BPPV olgularında Brand Darroff egzersizleri hem düzenleyici hem de tedavi edici yönleri nedeniyle klisyenler tarafından tercih edilir. Ancak brand darrof egzersizinin nasıl uygulanacağı klinisyen tarafından hastaya öğretilir. 

Brandt-Daroff egzersizi 4 aşamalı bir işlemdir. Tek bir egzersiz süresi yaklaşık iki (2) dakikadır..  Öncelikle kişi herhangi bir yumuşak yüzey üzerine oturmalıdır. Yumuşak bir minder ya da yatağın kenarı uygun bir seçenektir. 

• İlk olarak başınızı yaklaşık 45 derece sağa çevirerek başlayın. Bu pozisyondayken sol tarafa doğru (omzunuzun üzerine)  yavaşça yatınız. Bu sırada bacaklar hafifçe kıvrılarak rahat bir pozisyon alabilirsiniz.  30 saniye boyunca bu yatış pozisyonunda kalınır. Eğer baş dönmesi hissedilirse semptomlar geçene kadar beklenir.
• Sonrasında yavaşça oturma pozisyonuna dönerek, başınızı orta konuma getiriniz.
• Aynı işlemi diğer yön için tekrarlayınız (bu kez baş sol tarafa çevrilir ve sağ tarafa yatılır).

• 

  Brandt-Daroff Manevrası

Bu adımlar kristallerin yer değiştirerek dengenin sağlanmasına yardımcı olur. Tedavi sürecinde bu egzersizler günde  üç (3) kez olmak üzere üst üste beş (5) tekrar olacak şekilde tekrarlanmalıdır. 

Egzersizlere ilk başladığınızda egzersiz yaparken başınız dönebilir. Bu yanlış veya hatalı yaptınız anlamına gelmez. Aksine kristallerin yerlerine yerleştiğinin bir göstergesi olarak kabul edilir. Egzersizin tekrarlarında bu şikayetleriniz gittikçe azalacaktır. Bu nedenle klinisyeninizin önerisi doğrultusunda düzenli olarak yapmanız en doğru yaklaşım olacaktır. 

Egzersize devam etme süreniz birkaç haftayı bulabilir. Ne kadar süre  devam etmeniz gerektiği klinisyeniniz tarafından size bildirilecektir.

Etkinlik Derecesi Nedir?

Bu yöntemin etkinliği bazı durumlarda sorgulanabilir. Epley manevrası gibi klinikte uygulanan kanalolit repozisyon manevraları  daha hızlı çözüm gibi görülen yöntemlerdir. Güncel yaklaşımlarda  Brand Daroff egzersizi dirençli (cupulolithiasis) Posterior kanal BPPV  durumlarında klinikte uygulanan yeniden konumlama manevralarına ek olarak verilmektedir. 

Ayrıca bazı durumlarda (çoklu kanal) hangi yönün daha baskın olduğunun net olmadığı, atipik BPPV  tablolarında düzenleyici olarak tercih edilmektedir. 

• Epley manevrası özellikle klinikte  uygulandığında daha fazla rahatlama sağlar.
• Evde uygulanabilen Brandt Daroff kullanıcıların kendilerini daha iyi hissetmelerine yardımcı olur.

Brandt-Daroff egzersizlerinin her hasta için ideal değildir.. Tedavi yöntemlerinin seçiminde bireysel durumlar ve semptomların şiddeti göz önünde bulundurulmalıdır. Dolayısıyla baş dönmesi tedavisi için en uygun yöntemin belirlenmesi, kişisel sağlık koşullarına ve mevcut semptomlara bağlıdır. 

Brandt-Daroff Manevrası Yan etkiler ve Riskler

Brandt-Daroff manevraları sırasında bazı riskler ve yan etkiler meydana gelebilir. Başlangıçta bu egzersizler baş dönmesi ve denge kaybına yol açabilir. Bu nedenle egzersizleri yaparken dikkatli olunması önerilir. İlk seanslarda yan etkilerin en yoğun yaşandığı bilinmelidir. Zamanla bu etkiler azalır ve egzersizlerin olumlu sonuçları daha belirgin hale gelir. Egzersiz sırasında güvenli bir ortam sağlamak için bazı önlemler alınmalıdır:

• Çevrede keskin nesneler bulundurulmamalı.
• Yumuşak bir zemin üzerinde pratik yapılmalı.
• Duvarlar ve kapılar gibi sabit yapılarla mesafe korunmalı.

Bu tedbirler olası kazaları en aza indirger ve egzersiz deneyimini daha güvenli hale getirir. Ayrıca egzersizleri ilk kez yapacak kişiler için bir başkasının yardımı faydalı olabilir. Yardımcı kişi doğru formun korunmasına ve herhangi bir yaralanma riskinin önlenmesine yardımcı olur. Bu yaklaşımlar, Brandt-Daroff manevralarının etkili ve güvenli bir şekilde uygulanmasını sağlar.

Ayrıca Brandt-Daroff manevrasını gerçekleştirirken, nörolojik semptomlar (yani güçsüzlük, uyuşma, vertigo dışındaki görsel değişiklikler) ortaya çıkarsa hemen durdurulmalıdır. Bazen bu tür semptomlara vertebral arterlerin sıkışmasından kaynaklanır. Böyle bir durumda mutlaka klinisyeninize bilgi veriniz. Ayrıca boyun ağrısı gelişirse egzersizlere devam etmeyiniz.

Brandt-Daroff ve Epley manevrası

Brandt-Daroff ve Epley manevraları baş dönmesi tedavisinde farklı yaklaşımlar sunar. Brandt-Daroff egzersizleri kullanıcıların evde kendileri uygulayabilecekleri basit hareketlerden oluşur. Bu egzersizler semptomların hafifletilmesi için kristallerin yer değiştirmesine yardımcı olur. Öte yandan Epley manevrası daha karmaşık bir prosedürdür ve genellikle profesyonel bir sağlık ortamında uygulanır. Brandt-Daroff egzersizlerinin evde uygulanabilir olması:

• Kolaylık sağlar.
• Ani semptomlar için hızlı bir çözüm sunar.

Epley manevrasının klinik ortamda yapılması:

• Uzman denetimi altında ve evde gerçekleşir.
• Daha karmaşık semptomların güvenli bir şekilde yönetilmesine olanak tanır.

Her iki yöntem de baş dönmesi tedavisinde etkilidir ve hastaların ihtiyaçlarına göre seçilmelidir. Hangi tedavi yönteminin tercih edileceği bireysel duruma ve semptomların şiddetine bağlı olarak değişir.

Baş Dönmesi Belirtilerini Yönetmede Ek Öneriler Nelerdir?

Baş dönmesi özellikle sık tekrarlandığında ciddi rahatsızlıklara işaret edebilir. Bu durumda doktor ziyareti şarttır. Profesyonel bir sağlık görevlisi semptomların kökenini belirlemek için detaylı bir değerlendirme yapar. Çoğu zaman altta yatan bir sağlık sorunu baş dönmesine neden olabilir. Örneğin kulak enfeksiyonları bazen baş dönmesi hissine yol açar. Bu tür enfeksiyonlar genellikle antibiyotiklerle tedavi edilir.

• Doktor kullanılan ilaçların baş dönmesine katkıda bulunup bulunmadığını değerlendirir.
• Gerekirse baş dönmesine neden olmayan alternatif ilaçlar önerilebilir.

Bazı durumlarda BPPV manevralara rağmen yeterli iyileşmeyebilir. Otolit debrisi hala yarım daire kanallarında kalabilir. Bu durumlarda baş dönmesi yerini yavaşça PPPD’ye (kalıcı algısal postural istikrarsızlık) bırakabilir. Böyle bir durum gelişirse vestibüler rehabilitasyon gerekebilir. Bu terapi vestibüler sistemi güçlendirerek denge kontrolünü, kondisyonunu ve göz hareketlerinin koordinasyonunu artırır. Vestibüler rehabilitasyon baş dönmesi semptomlarını azaltmada oldukça etkilidir.