EnglishKulaklık kullanımı, özellikle yüksek ses seviyesinde ve uzun süre devam ettiğinde işitme kaybına yol açabilir. İç kulaktaki tüylü hücreler zarar gördüğünde kalıcı hasar meydana gelebilir. Bu durum gençler arasında giderek artan bir sağlık sorunudur.
Uzun süreli yüksek ses maruziyeti, gürültüye bağlı işitme kaybı riskini artırır. Konser, metro veya yoğun trafik gibi gürültülü ortamlarda kulaklıkla müzik dinlemek tehlikeyi daha da yükseltir.
Kulaklık türü de işitme sağlığı üzerinde etkilidir. Kulak içi kulaklıklar sesi doğrudan kulak kanalına verdiğinden risk daha yüksektir. Kulak üstü kulaklıklar ise sesi daha dengeli dağıtır ve nispeten daha güvenlidir.
İşitme kaybını önlemek için ses düzeyinin %60’ı aşmaması, kullanım süresinin 60 dakikayı geçmemesi önerilir. Gürültülü ortamlarda kulaklık yerine dış sesleri bastıran gürültü önleyici cihazlar tercih edilmelidir.
Kulaklıkların İşitme Kaybına Etkisi Nedir?
Günümüzde kulaklık kullanımı oldukça yaygındır. Özellikle gençler arasında uzun saatler boyunca yüksek sesle müzik dinleme alışkanlığı işitme sağlığını tehdit eder. Kulaklıkla yüksek ses maruziyeti iç kulaktaki hassas tüy hücrelerine zarar verebilir. Bu zarar genellikle kalıcıdır ve işitme kaybına yol açar.
Araştırmalar kulaklık kullanımının işitme kaybı riskini artırdığını göstermektedir:
- İç kulaktaki tüy hücrelerinin hasarı yavaş yavaş işitme kaybına neden olur.
- Yüksek sesler bu hücrelerin yapısını bozar ve onarımı mümkün değildir.
- Sürekli yüksek ses maruziyeti işitme sinirlerine de zarar verir.
İşitme sağlığını korumak için:
- 60/60 Kuralı: Ses seviyesi 60 dB (desibel: ses şiddet birimi) altında tutulmalıdır. 60 dB şiddetindeki sesleri dinleme süresi 60 dakika ile sınırlandırılmalıdır.
- Düzenli aralıklarla ses seviyesi kontrol edilmeli ve azaltılmalıdır.
Ayrıca işitme kaybını önlemek için alınabilecek önlemler arasında:
- Düşük veya orta ses seviyelerinde müzik dinlemek.
- Kulaklık yerine açık ortamda ses sistemleri kullanmak.
- Açık alan ses sistemleri kullanılan yerlerde hoparlörlerden uzak alanlarda olmak
İşitme Kaybının Belirgin Uyarı İşaretleri Nelerdir?
Gürültüye bağlı işitme kayıpları iki şekilde ortaya çıkar. Geçici eşik kayması ve kalıcı eşik kayması. Yüksek sesle, kulaklıklarla dinlemek, yüksek ses düzeyinin bulundu yerlerde bulunmak, anlık patlamalı gürültülere maruz kalmak, düzenli gürültüye maruz kalmak sonucu ortaya çıkabilir. En belirgin işareti tinnitus yani çınlamadır. Bu tür çınlamalar yaşam kalitesi üzerinde önemli etkisi olan çınlamalardır. Dİkkatli olunması gereklidir.
Özellikle geçici eşik kayması durumunda kişi kulağında belirgin çınlama duyar. Dinlenmekle geçer. Ancak bu maruziyet devam ederse geçici olan bu durum kalıcı hale gelebilir. İŞitme kaybı belirginleşir. Bu belirtiler genellikle kişinin günlük yaşantısında fark edilebilir değişiklikler yaratır. Sesin lokalizasyonu ve lateralizasyonunda bozulmalar, konuşmayı ayırt etmede güçlükler ortaya çıkabilir. Özellikle gürültülü ortamlarda yapılan konuşmaları anlamak giderek zorlaşabilir. Yüksek perdeli seslerin duyulmaması yani yüksek frekans işitme kaybı oluşur.
İşitme Kaybı Nasıl Saptanır ve Değerlendirilir?
İşitme sorunlarının teşhisi işitme kaybını erken aşamada belirlemek için önemlidir. İŞitme değerlendirmesi öncesi mutlaka kulak muayenesi gereklidir. KBB tarafından yapılan otoskopik muayene sonrasında odyolojik testler uygulanır. Kulak muayenesi fizik muayene yöntemi olup, işitme kaybı hakkında bilgi vermez. İŞitme ancak işitme ölçümleri ile değerlendirilebilir.
Akustik travma düşünülen hastalarda yüksek frekans odyometrisi ile değerlendirme yapılması gereklidir.
Akustik travmadan Nasıl korunulur?
Yüksek gürültüye maruz kalmamak en temel koruma prensibidir. Bu amaçla çeşitli uygulamalar mevcuttur.
Gürültünün kaynağında önlenmesi : Kulaklık ve hoparlör çıkışlarının ayarlanarak kulağa yüksek şiddette ses verilmesinin önüne geçilebilir.
Gürültünün kişide önlenmesi: Kişisel kulak koruyucular kullanımı ses şiddetini önemli düzeyde düşürecektir. Ancak her ortamın ses şiddet ve frekans parametreleri farklı olduğu için bu ihtiyacı karşılayacak özel kulak tıkaçları kullanılmalıdır.
İşitme Kaybı Tedavi Yöntemleri Nelerdir?
Gürültüye bağlı işitme kaybı kalıcı tipte yani sensörinöral işitme kayıplarıdır. Bu tür işitme kayıplarının çözümü işitme cihazı kullanımıdır. İşitme cihazları işitme kaybını telafi etmek için muazzam çözümlerdir. Bununla birlikte sağlıklı işitmeyi korumak en güzel çözümdür.
Sıkça sorulan sorular
Kulaklık, yüksek ses seviyesinde ve uzun süre kullanıldığında iç kulaktaki işitme hücrelerine zarar verebilir. Özellikle uzun süreli yüksek ses maruziyeti, gürültüye bağlı işitme kaybı riskini artırabilir.
Uzmanlar, kulaklık ses seviyesinin cihazın maksimum sesinin yaklaşık %60’ını geçmemesini ve kullanım süresinin aralıksız 60 dakikayı aşmamasını önermektedir. Düzenli molalar vermek işitme sağlığını korumaya yardımcı olabilir.
Gürültü önleyici kulaklıklar, dış ortam sesini azalttıkları için daha düşük ses seviyesinde dinleme olanağı sağlayabilir. Kulaklık türünden çok ses şiddeti ve kullanım süresi işitme sağlığı açısından belirleyicidir.
Konuşmaları anlamada güçlük, kulak çınlaması, yüksek seslerden sonra kulakta dolgunluk hissi veya işitmede geçici azalma, gürültüye bağlı işitme hasarının erken belirtileri arasında yer alabilir.
Uzun süre yüksek sesle müzik dinleyen çocuklar ve gençlerde işitme kaybı riski artabilir. Erken yaşta sağlıklı dinleme alışkanlıklarının kazanılması, gelecekte oluşabilecek işitme sorunlarının önlenmesine katkı sağlayabilir.
Yüksek sesle kulaklık kullanımı bazı kişilerde geçici veya kalıcı kulak çınlamasına yol açabilir. Çınlama sık tekrarlıyor veya uzun süre devam ediyorsa odyolojik değerlendirme yapılması önerilir.
Yüksek sese bağlı geçici işitme azalması düzelebilir ancak iç kulaktaki duyusal hücreler kalıcı olarak zarar gördüğünde işitme kaybı geri dönüşsüz olabilir. Bu nedenle koruyucu önlemler büyük önem taşır.
Ses seviyesini düşük tutmak, düzenli dinlenme araları vermek, gürültülü ortamlarda sesi artırmak yerine gürültü önleyici kulaklık tercih etmek ve uzun süreli kullanımdan kaçınmak işitme sağlığını destekleyebilir.
Kulak çınlaması, işitmede azalma, konuşmaları anlamada güçlük veya yüksek seslerden sonra uzun süren işitme değişikliği fark edildiğinde odyoloğa başvurulmalıdır. Erken değerlendirme olası hasarın belirlenmesini sağlar.
Kulaklığı sık kullanan kişilerde düzenli işitme testleri, olası işitme kaybının erken dönemde tespit edilmesine yardımcı olabilir. Erken tanı sayesinde koruyucu önlemler alınabilir ve işitme sağlığı daha etkin şekilde korunabilir.
1982 yılında Çanakkale’de doğan Odyolog Emel Uğur, işitme ve denge sağlığı alanındaki akademik ve klinik çalışmalarıyla Türkiye’de öne çıkan uzmanlardan biridir. Meslek hayatına İstanbul Eğitim ve Araştırma Hastanesi’nde başlamış, burada 15 yıl boyunca pediatrik odyoloji, otolojik hastalıklar ve vestibüler sistem bozuklukları üzerine yoğunlaşmıştır. 2015 yılından bu yana Acıbadem Sağlık Grubu bünyesinde görev yapmakta, çalışmalarını Acıbadem Altunizade Hastanesi ve Acıbadem Mehmet Ali Aydınlar Üniversitesi çatısı altında sürdürmektedir.
İstanbul Aydın Üniversitesi Odyoloji Doktora Programı mezunu olan Odyolog Uğur, tezinde EEG ve sanal gerçeklik teknolojilerini kullanarak hareket hastalığının beyin haritalandırmasını incelemiştir. Akademik olarak Acıbadem Üniversitesi Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu Odyometri Programı Başkanı ve öğretim üyesi olarak görev yapmakta, odyoloji eğitimine ve bilimsel üretime önemli katkılar sunmaktadır.
Klinik ve bilimsel ilgi alanları arasında vestibüler rehabilitasyon, sanal gerçeklik tabanlı denge terapileri, pediatrik odyoloji, işitme kayıpları ve yaşlı bireylerde bilişsel-vestibüler işlevler yer almaktadır. Auris Nasus Larynx, Frontiers ve Journal of Audiology and Otology gibi uluslararası dergilerde yayımlanan makaleleri ve kitap bölümleriyle odyoloji alanında bilimsel gelişime yön veren isimlerden biridir.
İstanbul'daki Kliniğimizin Konumu