Vertigo doğrudan kulak ağrısına neden olan bir hastalık değildir; ancak iç kulakta sıvı birikimi veya iltihaplanma gibi eşlik eden durumlar dolgunluğa yol açabilir. Baş dönmesiyle birlikte kulak ağrısı hissediliyorsa farklı bir hastalık da eşlik ediyor olabilir.
Meniere hastalığında dolgunluk hissi ve vertigo, orta kulak iltihabı gibi rahatsızlıklarda ise hem vertigo hem de kulak ağrısı görülebilir. Meniere’de iç kulaktaki basınç artışı baş dönmesine, iltihaplanma durumlarında ise kulakta ağrıya neden olur. Enfeksiyon varlığında vertigo oluşması durumda dikkatli olunmalıdır. Belirtiler birlikte değerlendirilmeli ve doğru tanı konmalıdır.
Vertigo ile kulak ağrısı arasındaki ilişkiyi netleştirmek için odyolojik testler, vestibüler testler ve görüntüleme yöntemleri kullanılabilir. Böylece hem baş dönmesinin hem de ağrının nedeni belirlenerek en uygun tedavi planlanır.
Ménière Hastalığı gibi İç Kulak Bozuklukları Vertigo ve Kulak Ağrısına Nasıl Neden Olur?
Ménière hastalığı iç kulak problemleri arasında en bilinenlerinden biridir. Ménière hastalığının en yaygın kabul edilen nedeni, iç kulakta “endolenf” adı verilen sıvının birikmesidir. İç kulaktaki bu sıvı, işitme ve dengeyi kontrol eden mekanizmaların düzgün çalışmasını sağlar. Endolenf sıvısının aşırı üretimi, yetersiz emilimi ya da dolaşımında sorunlar olduğunda iç kulakta basınç artar Meniere Hastalığında hem vertigo hem işitme kaybı, çınlama, kulakta dolgunluk ve dolgunluğa kulakta ağrı hissi gibi bulgular birlikte görülebilir. Bu ağrı, iç kulaktaki sıvı miktarının artışına ve kulakta oluşturduğu dolgunluk hissine bağlıdır. İç kulakta ortaya çıkan bu durum iç kulakta (labirent) basınç oluşturarak çeşitli semptomlara neden olur.
- Sakkül ve utrikül gibi denge yapılarına sıvı ve basınç artışı vestibüler sistemin işleyişini bozar ve beyne yanlış sinyaller iletir. Bu durum hastada baş dönmesi hissi yaratır (vertigo). Beynin vücut hareketlerini algılamasında yaşanan bu bozulmalar kişinin yönünü ve dengesini kontrol etmesini zorlaştırır. Bulantı- kusma gibi çeşitli semptomlar eklenebilir.
- Kulak ağrısı ise endolenfin birikimiyle ortaya çıkan basınçtan kaynaklanır. İç kulaktaki zarlar artan sıvı hacmini yönetemediğinde hastalar kulakta dolgunluk veya basınç hissi yaşar. Bu durum bazen ağrılı hale gelebilir. Bu rahatsızlık genellikle “aural dolgunluk” olarak adlandırılan bir his ile kendini gösterir.
Meniere hastalığının altında yatan nedenler kesin olarak bilinmemektedir. Ancak bazı faktörler bu durumu tetikleyebilir. Bunlar şunlardır:
- Zayıf sıvı drenajını olumsuz metabolik nedenler
- Viral enfeksiyonlar
- Otoimmün tepkiler
- Allerjiler
- Genetik yatkınlık
- Migren
- Sigara kullanımı, kafein tüketimi…
Vestibüler Nörit Hem Vertigoya Hem de Kulak Ağrısına Yol Açar mı?
Vestibüler nörit iç kulaktaki vestibüler sinirin iltihaplanması sonucu ortaya çıkan bir durumdur ve şiddetli vertigo atağı ile karakterizedir. Vestibüler nörit tetikleyici bir neden olmadan, aniden başlayan şiddetli (etraf dönmesi şeklinde) baş dönmesi ile karakterizedir. İşitsel semptomlar yoktur. Bulantı, kusma, ayakta durmada güçlük gibi semptomlar eşlik edebilir. BUnunla birlikte konuşmada bozulma, çift görme veya kulak ağrısı eşlik etmez. Vertigo (Baş dönmesi) genellikle birkaç gün ila bir kaç hafta sürer, ardında kaybolur.
Vestibüler nörit işitme problemleri ile doğrudan ilişkilendirilemez. Yine de hastalar hissetmese de işitme kayıpları gözden kaçabileceği için mutlaka odyolojik incelemeye alınarak işitme kaybı olmadığı teyit edilmelidir. İşitmede bozulma olması farklı bir hastalık olabileceğinin göstergesidir. Dolayısıyla doğru tanı konulabilmesi ve tedavi başlanabilmesi için tüm baş dönmesi hastalarında işitme değerlendirilmesi yapılmalıdır.
Vestibüler Nörit ana semptomları şunlardır:
- Akut vertigo
- Mide bulantısı ve kusma
- Denge kaybı
Bir Kulak Enfeksiyonu Aynı Anda Hem Vertigoya Hem de Kulak Ağrısına Sebep Olabilir mi?
Kulak enfeksiyonu özellikle iç kulakta meydana geldiğinde vertigo ve kulak ağrısının aynı anda ortaya çıkmasına yol açabilir. Labirentit olarak bilinen bu iltihaplanma hem işitme hem de dengeyi etkileyen iç kulak yapılarında gerçekleşir. Enfeksiyon vestibüler sistemin işleyişini bozarak şiddetli baş dönmesine yani vertigoya neden olur. Bu süreçte hastalar denge kaybı yaşarken kulakta ağrı ve dolgunluk hissi ve işitme kaybı da hissedebilirler.
Labirentit genellikle viral ya da bakteriyel enfeksiyonlar sonucu ortaya çıkar. Enfeksiyonun iç kulağa geçişi nedeniyle ciddi düzeyde işitme kaybı hem de kulak çınlaması gibi semptomlar ortaya çıkabilir. Enfeksiyonun etkileri şu şekildedir:
- Kulak ağrısı ve kulakta baskı hissi
- Dönme hissi ve denge kaybı (vertigo/ dizziness)
- İşitme kaybı ve tinnitus (kulak çınlaması)
- Mide bulantısı ve kusma
Bu belirtiler hastanın günlük yaşamını önemli ölçüde etkileyebilir ve özellikle vertigo birkaç gün hatta haftalarca sürebilir. Ek olarak labirentit tedavi edilmezse uzun süreli işitme ve denge sorunlarına yol açabilir. Bu nedenle özellikle denge rehabilitasyonu hemen başlanmalıdır.
Tinnitus, Vertigo ve Kulak Ağrısıyla Nasıl İlişkilidir?
- Tinnitus ve Vertigo: Tinnitus ve vertigo özellikle iç kulakta sıvı birikmesi sonucu gelişen Ménière hastalığında sıkça birlikte görülür. İç kulaktaki aşırı sıvı birikimi işitme sinirini etkileyerek tinnitusa neden olabilir ve aynı zamanda denge sistemini bozarak vertigoya yol açar. Bu iki semptom denge ve işitme sisteminin aynı bölgede yer alması nedeniyle birbirini tetikleyebilir.
- Tinnitus ve Kulak Ağrısı: Tinnitus kulak ağrısı ile birlikte ortaya çıkabilir ve bu durum genellikle östaki tüpü disfonksiyonu orta kulak enfeksiyonları veya temporomandibular eklem bozuklukları ile ilişkilidir. Özellikle östaki tüpündeki basınç değişiklikleri veya enfeksiyonlar tıkanıklığa ve iltihaplanmaya yol açarak hem kulak ağrısı hem de tinnitusa neden olabilir.
- Vertigo ve Kulak Ağrısı: İç kulaktaki basınç dengesizlikleri veya iltihaplanma vertigo ile kulak ağrısının birlikte görülmesine neden olabilir. Vestibüler sinirin enfeksiyonları veya iltihaplanmaları ani vertigo ataklarına sebep olurken aynı zamanda kulakta ağrıya da yol açabilir.
1982 yılında Çanakkale’de doğan Odyolog Emel Uğur, işitme ve denge sağlığı alanındaki akademik ve klinik çalışmalarıyla Türkiye’de öne çıkan uzmanlardan biridir. Meslek hayatına İstanbul Eğitim ve Araştırma Hastanesi’nde başlamış, burada 15 yıl boyunca pediatrik odyoloji, otolojik hastalıklar ve vestibüler sistem bozuklukları üzerine yoğunlaşmıştır. 2015 yılından bu yana Acıbadem Sağlık Grubu bünyesinde görev yapmakta, çalışmalarını Acıbadem Altunizade Hastanesi ve Acıbadem Mehmet Ali Aydınlar Üniversitesi çatısı altında sürdürmektedir.
İstanbul Aydın Üniversitesi Odyoloji Doktora Programı mezunu olan Odyolog Uğur, tezinde EEG ve sanal gerçeklik teknolojilerini kullanarak hareket hastalığının beyin haritalandırmasını incelemiştir. Akademik olarak Acıbadem Üniversitesi Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu Odyometri Programı Başkanı ve öğretim üyesi olarak görev yapmakta, odyoloji eğitimine ve bilimsel üretime önemli katkılar sunmaktadır.
Klinik ve bilimsel ilgi alanları arasında vestibüler rehabilitasyon, sanal gerçeklik tabanlı denge terapileri, pediatrik odyoloji, işitme kayıpları ve yaşlı bireylerde bilişsel-vestibüler işlevler yer almaktadır. Auris Nasus Larynx, Frontiers ve Journal of Audiology and Otology gibi uluslararası dergilerde yayımlanan makaleleri ve kitap bölümleriyle odyoloji alanında bilimsel gelişime yön veren isimlerden biridir.
İstanbul'daki Kliniğimizin Konumu