Gehoorverlies is tegenwoordig een probleem dat in alle leeftijdsgroepen wordt gezien. Mannen worden vaker getroffen dan vrouwen. Naast aangeboren oorzaken kunnen verschillende factoren zoals blootstelling aan harde geluiden, gevorderde leeftijd, medicijngebruik en zelfs intracraniële tumoren tot gehoorverlies leiden. De audiometrie-test is een veelgebruikt onderzoek om de ernst van dit probleem vast te stellen. Met deze test kan de gehoorcapaciteit van een persoon nauwkeurig worden gemeten, waardoor een correcte diagnose en behandelplanning mogelijk wordt.
| Doel | Het vaststellen van de aanwezigheid, het type en de graad van gehoorverlies (pediatrisch, volwassen, geriatrisch). |
| Testtypes | Toonaudiometrie, spraakaudiometrie, tympanometrie, akoestische reflexmeting, oto-akoestische emissies, ABR-test. |
| Bij wie wordt getest? | Pasgeborenen en vooral risicobaby’s, kinderen met vertraagde spraakontwikkeling, kinderen met spraakstoornissen, kinderen met frequente infecties, personen met risico op akoestisch trauma, personen die ototoxische behandelingen zoals chemotherapie krijgen, personen met tinnitus, mensen met een familiegeschiedenis van gehoorverlies, iedereen bij wie gehoorverlies wordt vermoed, alle oudere personen, gebruikers van hoortoestellen, personen met duizeligheid of evenwichtsstoornissen. |
| Voorbereiding | Afhankelijk van de aard van de test kan een bepaalde voorbereiding nodig zijn. In dat geval worden de nodige instructies vooraf gegeven. |
| Hoe wordt de test uitgevoerd? | Elke test maakt in feite deel uit van een geheel. De technische details verschillen per test. Tijdens de onderzoeken worden altijd instructies en informatie gegeven. |
| Duur | De duur van de test varieert afhankelijk van het aantal testen, de gebruikte technieken en de gehoorconditie van de persoon. |
| Interpretatie van de resultaten | De verkregen bevindingen worden door een audioloog onderzocht, geëvalueerd en geïnterpreteerd; vervolgens worden zowel de patiënt als de betrokken arts over de resultaten geïnformeerd. |
| Wie voert de test uit? | Alle testen worden uitgevoerd door audiologen; sommige onderzoeken kunnen door audiometrie-assistenten worden afgenomen onder supervisie van een audioloog. |
| Risico’s | Geen enkele procedure in de audiologie is risicovol; het zijn niet-invasieve onderzoeken. |
| Voordelen | Gehoorverlies wordt vroegtijdig opgespoord en er kan een passend behandelplan worden opgesteld. (Dit deel kan verder worden uitgebreid.) |

Docteure Audiologiste
Emel Uğur
Wat is een audiometrie-test?

Een audiometrie-test is een onderzoek waarmee wordt bepaald hoe het oor geluiden via lucht- en beengeleiding waarneemt en waarbij het gehoorniveau wordt gemeten. Tijdens deze test wordt het gehoor van de persoon beoordeeld op basis van de frequentie en intensiteit van de aangeboden geluidsgolven.
Een correcte meting van de gehoorcapaciteit heeft een grote invloed op de levenskwaliteit. Goed kunnen horen vergemakkelijkt de dagelijkse communicatie en versterkt sociale interacties. De gehoortest speelt een cruciale rol bij de vroege diagnose van gehoorproblemen. Gehoorverlies kan vooral ontstaan in de volgende situaties:
- Aangeboren gehoorverlies veroorzaakt door genetische factoren,
- Oorontstekingen en problemen door een geperforeerd trommelvlies,
- Langdurige blootstelling aan harde geluiden,
- Aandoeningen van het binnenoor,
- Alle aandoeningen die met gehoorverlies of gehoorstoornissen verband houden.
Waarom wordt een audiometrie-test uitgevoerd?
Een audiometrie-test is een medisch onderzoek dat wordt uitgevoerd om mogelijke afwijkingen in het gehoorniveau van een persoon vast te stellen. Deze test is bijzonder belangrijk voor mensen die gehoorproblemen ervaren of vermoeden. Het is essentieel dat de persoon vooraf door een KNO-arts wordt onderzocht en een otoscopisch onderzoek heeft ondergaan om betrouwbare testresultaten te kunnen verkrijgen.
Redenen om een audiometrie-test te ondergaan zijn onder meer:
- Geluiden voortdurend gedempt of dof horen,
- Moeite hebben om spraak te verstaan,
- Te horen krijgen dat men te luid spreekt,
- Moeite om gesprekken in een rumoerige omgeving te volgen,
- De behoefte om het volume van tv of radio steeds harder te zetten.
Door met deze test de aanwezigheid en de graad van gehoorverlies vast te stellen, kunnen uiteenlopende behandelingsopties – van hoorhulpmiddelen tot chirurgische ingrepen – op maat van de persoon worden gepland. Daarnaast speelt de gehoortest een sleutelrol bij de vroege diagnose van gehoorverlies. Een vroege diagnose kan de verdere achteruitgang van het gehoor voorkomen en de levenskwaliteit aanzienlijk verbeteren.
Waardoor ontstaat gehoorverlies?
Gehoorverlies kan in alle leeftijdsgroepen om uiteenlopende redenen optreden. Enkele hiervan zijn:
- Ziekten zoals meningitis,
- Hoofdtrauma,
- Tumor- of poliepvorming in het oor,
- Frequente oorontstekingen,
- Pathologieën van het trommelvlies,
- Langdurige blootstelling aan harde geluiden,
- Gebruik van bepaalde chemotherapeutica of antibiotica,
- Gehoorproblemen in de familie,
- Gevorderde leeftijd,
Deze factoren kunnen in de loop van de tijd tot een vermindering van de gehoorcapaciteit leiden, wat met een audiometrie-test kan worden vastgesteld.
Hoe wordt de toonaudiometrie uitgevoerd?
Toonaudiometrie is een van de meest gebruikte methoden binnen de gehoortesten. Deze test heeft tot doel de gevoeligheid en drempels van het gehoor te bepalen. De gehoorcapaciteit wordt geëvalueerd op frequenties die voor communicatie van cruciaal belang zijn en beide oren worden afzonderlijk onderzocht.
De test wordt uitgevoerd in speciaal geluiddichte cabines. Het is belangrijk dat de patiënt volledig is afgeschermd van omgevingsgeluiden om de meest nauwkeurige resultaten te verkrijgen. Via gekalibreerde hoofdtelefoons worden zorgvuldig gekalibreerde akoestische prikkels aangeboden. Het doel van deze onderzoeken is om de graad en het type gehoorverlies vast te stellen.
De testresultaten spelen een essentiële rol bij het correct diagnosticeren van gehoorverlies. De resultaten worden door de clinicus beoordeeld en de passende behandelmethoden worden gekozen. De duur van de test varieert afhankelijk van het gehoorniveau van de persoon, het type, de graad en de configuratie van het gehoorverlies; er kunnen verschillende technieken worden gebruikt die zijn afgestemd op het gehoorprofiel.
Wat is spraakaudiometrie?
Spraakaudiometrie is een belangrijk onderdeel van de gehoortesten. Het hoofddoel van deze test is te beoordelen hoe de patiënt menselijke spraak waarneemt en verstaat. Voor een gedetailleerde analyse van de gehoorcapaciteit zijn verschillende drempels gedefinieerd. Het testprotocol is zo opgezet dat wordt gemeten hoe nauwkeurig de patiënt woorden kan herhalen op bepaalde geluidsniveaus. Bij spraakaudiometrie worden vier hoofdparameters gebruikt:
- Speech Reception Threshold (SRT): het geluidsniveau waarbij de patiënt 50% van de aangeboden woorden correct kan herhalen.
- Speech Discrimination Score (SDS): een drempel die – aanvullend op de gehoordrempel – meet hoe correct iemand woorden kan herhalen op een bepaald geluidsniveau, voor een meer gedetailleerde evaluatie van spraakperceptie.
- Most Comfortable Listening Level (MCL): het geluidsniveau waarop de patiënt comfortabel kan luisteren en effectief kan communiceren.
- Uncomfortable Loudness Level (UCL): het niveau waarop geluid voor de patiënt onaangenaam luid wordt.
Spraakaudiometrie wordt altijd samen met toonaudiometrie toegepast. Aan de hand van de antwoorden van de patiënt worden in één sessie het gehoorniveau, het meest comfortabele geluidsniveau, het niveau waarop geluid onaangenaam wordt, en hogere verwerkingsvaardigheden zoals spraakontvangst en discriminatie geëvalueerd.
Hoe wordt een gehoortest bij baby’s uitgevoerd?
In ons land worden alle pasgeborenen opgenomen in een programma voor gehoorscreening. De eerste test in dit programma is de screening-ABR (T-ABR). Het protocol van het programma beschrijft de risicofactoren en de verwijsstructuur. De methoden die worden gebruikt voor verdere evaluatie bij baby’s die volgens deze verwijsstructuur extra tests nodig hebben, kunnen verschillen. De methoden om het gehoor bij baby’s te beoordelen zijn onder meer:
- Auditory Brainstem Response (klinische ABR)
- Oto-akoestische emissietest (OAE)
- Immittantiemetingen
Met deze testen wordt het gehoor van de baby al in een zeer vroeg stadium beoordeeld. Waar nodig wordt ook gedragsobservatie-audiometrie aan de testbatterij toegevoegd. Terwijl ABR, OAE en immittantiemetingen tijdens de slaap worden uitgevoerd, vereist gedragsobservatie-audiometrie dat het kind wakker is, omdat deze methode gebaseerd is op de reactie van het kind op geluiden.
Wat betekenen de gehoortestresultaten?
De resultaten van een gehoortest geven een gedetailleerd beeld van de gehoorcapaciteit van een persoon. Op basis van deze resultaten worden de verschillende mate van gehoorverlies bepaald en krijgt de persoon inzicht in de problemen die hij of zij in het dagelijks leven kan tegenkomen. Bij volwassenen wordt een gehoorniveau rond 20 dB in het algemeen als normaal beschouwd. De metingen onderscheiden verschillende graden van gehoorverlies:
- Licht gehoorverlies: 21-40 dB
- Matig gehoorverlies: 41-55 dB
- Matig ernstig gehoorverlies: 56-70 dB
- Ernstig gehoorverlies: 71-90 dB
- Zeer ernstig / doofheid: 91-100 dB
Deze classificatie helpt om beter te begrijpen welke invloed gehoorverlies op het dagelijks leven heeft. Zo kan iemand met een matig gehoorverlies bijvoorbeeld moeite hebben om spraak te verstaan in een omgeving met achtergrondlawaai.
Wat is tympanometrie?
Tympanometrie is een van de objectieve metingen die worden gebruikt om de functie van het middenoor en het trommelvlies te evalueren. Tijdens dit onderzoek wordt luchtdruk in de uitwendige gehoorgang aangebracht en wordt geregistreerd hoe het trommelvlies op deze drukveranderingen reageert. De bewegingen van het trommelvlies worden vastgelegd en geanalyseerd door een speciaal apparaat. Tympanometrie
- Levert waardevolle informatie over de gezondheid van de structuren in het middenoor.
- Kan bij alle leeftijdsgroepen worden toegepast, inclusief baby’s.
Wat zijn akoestische reflex-tests?
Akoestische reflex-tests zijn een belangrijke methode om de integriteit van de gehoorbanen te beoordelen. De musculus stapedius in het middenoor reageert reflexmatig op geluidsgolven; deze reactie wordt de akoestische reflex genoemd. Met deze test kunnen de oorzaken en de lokalisatie van gehoorverlies worden opgespoord. Ze geeft informatie over de gehoorbanen tot aan de hersenstam. De test is vooral nuttig om de functionaliteit van de hersenstam te beoordelen. De resultaten moeten altijd samen met andere bevindingen worden geïnterpreteerd. Zo:
- Wordt de gehoorsituatie van de patiënt duidelijker,
- Kan worden nagegaan of het gehoorverlies cochleair of retrocochleair is,
- Kan de oorsprong van de door het gehoorverlies veroorzaakte problemen worden achterhaald.
Wat is de BERA/ABR-test?
De BERA- of ABR-test neemt een bijzondere plaats in binnen de gehoorevaluaties. Daarom moet hij door ervaren klinische audiologen worden uitgevoerd. De test wordt vooral gebruikt om de gehoorfunctie bij kinderen en bij patiënten die niet op standaardtesten reageren, te analyseren. Hij controleert de gezondheid van de zenuwbanen van het oor tot aan de hersenstam. Tijdens het onderzoek worden hoorbare prikkels via het oor toegediend en worden de elektrische reacties in de hersenen gemeten. Met deze test kan schade aan de zenuwbanen die het geluid naar de hersenen geleiden, worden opgespoord. Elk probleem in dit complexe systeem – van het binnenoor tot de auditieve gebieden in de hersenen – kan met de ABR-test worden geïdentificeerd.
Deze test mag nooit als enige criterium worden gebruikt. Bij het uitvoeren van een ABR is het noodzakelijk om ook de volgende metingen te verrichten:
- Akoestische immittantiemetingen (tympanometrie/akoestische reflex)
- Oto-akoestische emissies
- ABR-test
Deze onderzoeken moeten samen worden uitgevoerd.
Hoe wordt de klinische ABR-test uitgevoerd?
De klinische ABR-test is een methode om de gehoorfuncties te beoordelen. Hij is geschikt voor volwassenen met gehoorproblemen, maar ook voor pasgeborenen en kinderen met een verhoogd risico. De test wordt door een audioloog uitgevoerd en is pijnloos. Aan het begin van de test worden de huid op het hoofd en rond de oren gereinigd. Vervolgens worden op deze plaatsen elektroden aangebracht:
- Reiniging van de huid
- Plaatsing van elektroden
Nadat de elektroden op de computer zijn aangesloten, worden ze actief. Via hoofdtelefoons worden speciale akoestische prikkels aangeboden en de daarbij behorende elektrische (neurale) activiteit wordt door de computer geregistreerd. De uitvoering van de test is objectief, maar de interpretatie is subjectief. Daarom moet de test worden uitgevoerd door ervaren clinici.
Omdat de patiënt tijdens de test zo stil mogelijk moet blijven, wordt de voorkeur gegeven aan het uitvoeren van de test terwijl de patiënt slaapt.
Bij baby’s jonger dan zes maanden en kinderen tot ongeveer twee jaar wordt de test, als er geen contra-indicatie is, bij voorkeur tijdens de natuurlijke slaap zonder sedatie uitgevoerd. Indien nodig kan sedatie worden toegepast. Sedatie verandert of beïnvloedt de testresultaten niet. De audioloog kan adviseren de baby vóór de test een bepaalde tijd niet te voeden om het in slaap vallen tijdens het onderzoek te vergemakkelijken. De tijdens de test verzamelde gegevens worden naar een computer overgebracht en opgeslagen. De clinicus analyseert de test na afloop.
Welke behandelingen zijn mogelijk op basis van de testresultaten?
De behandeling van gehoorverlies wordt bepaald na een gedetailleerde analyse van de testresultaten. Factoren zoals de graad en de onderliggende oorzaak van het gehoorverlies zijn doorslaggevend bij de keuze van de juiste behandeling. Afhankelijk van de problemen die het gehoorverlies veroorzaakt, kunnen uiteenlopende behandelmethoden worden toegepast, van hoorhulpmiddelen tot chirurgische ingrepen. Technologische oplossingen zoals hoortoestellen en cochleaire implantaten worden vaak ingezet bij de aanpak van gehoorverlies. Deze systemen zijn bedoeld om de problemen die patiënten in hun sociale en professionele leven ervaren, te verminderen.
Belangrijke factoren bij het kiezen van de behandelmethode zijn onder meer:
- De graad van gehoorverlies
- De onderliggende oorzaak van het gehoorverlies
- Leeftijd
- Het vermogen zich aan de gekozen behandeling aan te passen
- De houding van de familie ten opzichte van het gehoorverlies
Hoortoestellen zijn in verschillende modellen beschikbaar, afhankelijk van de graad van het gehoorverlies. Deze apparaten zijn erop gericht de bestaande gehoorcapaciteit van de patiënt maximaal te benutten. Bij meer gevorderd gehoorverlies wordt een cochleair implantaat aanbevolen. Dit implantaat stimuleert de gehoorzenuw rechtstreeks en biedt zo een effectieve luisterervaring.
Veelgestelde vragen

Kan een gehoortest thuis worden uitgevoerd?
Ja en nee! Tegenwoordig zijn er nieuwe digitale toepassingen waarmee gehoortesten thuis, op het werk, in een restaurant of in de metro kunnen worden uitgevoerd. Deze testen worden meestal via online platforms of mobiele apps gedaan. Toch geven deze onderzoeken nooit een definitief resultaat en hebben ze geen medische geldigheid. Wanneer er een vermoeden van gehoorverlies is, moet men zich daarom altijd tot professionele audiologische diensten wenden.
Wat is een normaal gehoorniveau in dB?
Bij een volwassene wordt een gehoorniveau in de orde van 0–20 dB in het algemeen als normaal beschouwd. Dit niveau is voldoende om omgevingsgeluiden comfortabel waar te nemen. Een gehoorcapaciteit van 20 dB is dus ideaal om alledaagse geluiden te horen. Iemand met dit niveau kan spraak, natuurgeluiden en omgevingsgeluid gemakkelijk onderscheiden. Daarom ondervindt iemand met een normaal gehoorniveau geen problemen in de dagelijkse communicatie en interacties.
Hoeveel kosten gehoortesten?
De kosten van gehoortesten variëren afhankelijk van verschillende factoren. Binnen audiologische onderzoeken kunnen de prijzen verschillen naar gelang de gebruikte testmethoden, wie de test uitvoert, de gebruikte apparatuur en de locatie.
In stadscentra liggen de kosten doorgaans hoger dan in landelijke gebieden.
In instellingen waar arts-audiologen en gespecialiseerde audiologen werken, kunnen de tarieven voor testen hoger liggen dan die voor onderzoeken die door audiometrie-assistenten worden uitgevoerd. Dit heeft niet alleen met de professionele verantwoordelijkheid, maar ook met deskundigheid en ervaring te maken.
Bovendien verhogen factoren zoals het type test, de kwaliteit van de gebruikte apparatuur en de inzet van geavanceerde technologie de kosten. Ook consultaties, controleafspraken en aanvullende evaluaties kunnen bijdragen aan de totale prijs.
Worden gehoortesten door de SGK vergoed?
De SGK (sociale ziektekostenverzekering, Turkije) kan gehoortesten onder bepaalde voorwaarden vergoeden. Gehoortesten die in staats- en universiteitsziekenhuizen worden uitgevoerd, worden in het algemeen door de SGK gedekt. Wel moet worden nagegaan of testen die in privéziekenhuizen worden gedaan, binnen de SGK-dekking vallen.
De gehoortesten en de medische commissie-rapporten die nodig zijn voor de aanschaf van een hoortoestel, kunnen eveneens binnen de SGK-dekking vallen. De betalingsvoorwaarden verschillen naar gelang de leeftijd en de werkstatus van de persoon.
Bij welke afdeling moet men zich melden voor een gehoortest?
De afdeling waar men zich rechtstreeks kan aanmelden voor een gehoortest is KNO (keel-, neus- en oorheelkunde). Na beoordeling van de toestand van de patiënt kan de KNO-arts de nodige audiologische onderzoeken laten uitvoeren. Het KNO-onderzoek is essentieel voor de betrouwbaarheid en uitvoerbaarheid van de testen. Bij gehoorklachten moet men daarom eerst de KNO-afdeling raadplegen.
